Artykuły
  • Register

Jego kariera trwała aż 60 lat. Występował do 86. roku życia. Walczył w Powstaniu Warszawskim, przeżył trzy wojny, w tym dwie światowe, stan wojenny i doczekał się wolnej Polski.

Mieczysław Fogg był pierwszym polskim artystą, który wystąpił w telewizji. Miał własną kawiarnię Cafe Fogg oraz wytwórnię płyt gramofonowych Fogg Records. Jego życie było spełnione, a największe przeboje artysty: «Tango Milonga», «To ostatnia niedziela», «Jesienne róże», «Mały biały domek», «Już nigdy», «Pieśń o matce», «Pierwszy siwy włos» są znane do dziś. Płyty z jego nagraniami osiągnęły nakład ponad 25 mln egzemplarzy.

Przed wojną występował ze słynnym chórem «Dana» na scenie teatrzyku «Qui pro Quo», a po wojnie z własnymi recitalami z chórkami żeńskimi. Ustanowił też przedwojenny rekord – ponad 100 tys. sprzedanych egzemplarzy płyty «To ostatnia niedziela». Tytułowa piosenka została nazwana «tangiem samobójców» ze względu na smutny tekst.

W 1937 r. zwyciężył w ogólnopolskim plebiscycie słuchaczy Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza – zdobył prawie 50 tys. głosów. W marcu 1938 r., po jubileuszu 10-lecia, rozstał się z chórem «Dana». W marcu i lipcu 1938 r. koncertował z Mirą Zimińską i Tadeuszem Sygietyńskim w 48 miastach Polski.

W 1938 r. wystąpił jako solista w Nowym Jorku i odbył ponad trzymiesięczne tournée po Stanach Zjednoczonych: śpiewał w teatrach: Rivoli w Buffalo i Congress w Chicago, Detroit, Cleveland, Bostonie, Filadelfii. Nagrał także płyty dla wytwórni RCA Victor.

Fogg był pierwszym polskim artystą, który wystąpił w Telewizji Polskiej w 1938 r. Transmisja była prowadzona przez antenę umieszczoną na Prudentialu – przedwojennym wieżowcu, który dziś po wielu przejściach jest pięciogwiazdkowym hotelem «Warszawa». Rok później zaśpiewał także w studiu telewizyjnym w Londynie.

Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r., podczas której został ranny. W czasie II wojny światowej był członkiem AK, starszym strzelcem I Batalionu Szturmowego «Odwet» w Zgrupowaniu «Golski». Współorganizował tajne komplety Gimnazjum im. Stefana Batorego.

Występował ze swoimi piosenkami w schronach, szpitalach polowych, na barykadach. Kilkakrotnie był ranny. Odznaczono go Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, nadanym przez Rząd Londyński. Jego powstańcza opaska znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego w Warszawie.

W czasie II wojny światowej pomagał przyjaciołom i znajomym pochodzenia żydowskiego. Ukrywał ich w swoim mieszkaniu i wyrabiał im fałszywe papiery. Instytut Yad Vashem w Jerozolimie odznaczył go medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

O Powstaniu Warszawskim tak między innymi opowiadał: «Jedno z najmocniejszych moich przeżyć w powstaniu było związane z wykonaniem słynnego «Marsza Mokotowa», który został dla mnie skomponowany przez Jana Markowskiego do słów oficera AK Mirosława Jezierskiego. Pieśń inspirowana walkami na Mokotowie, napisana na zaplamionym papierze nutowym zwykłym ołówkiem, została mi wysłana kanałami do mieszkania na Koszykowej. Nowej pieśni nauczyłem się bardzo szybko, bo w niecałe trzy dni. Jej aktualność chwytała za serce. Zresztą trzeba się było szybko uczyć, by zdążyć ją jeszcze zaśpiewać. Wszak śmierć zbierała dokoła obfite żniwo».

Po Powstaniu Warszawskim piosenkarz opuścił Warszawę z ludnością cywilną. Zamieszkał we wsi Złotokłos. Jednak już 18 stycznia 1945 r. wrócił do miasta. W latach 1945–1946 w ruinach domu przy ul. Marszałkowskiej 119 występował z recitalami we własnej kawiarni artystycznej Café Fogg. Tu wykonywał wzruszającą «Piosenkę o mojej Warszawie», napisaną w ostatnich dniach Powstania. W 1947 r. wyjechał do Austrii na pierwsze powojenne występy zagraniczne. W 1948 r. w swoim mieszkaniu przy ul. Koszykowej 69 otworzył wytwórnię płyt «Fogg Record». Ukazało się w niej ponad 100 tytułów.

Występował w Teatrze Syrena, w wielu programach i widowiskach rozrywkowych. Wraz z Orkiestrą z Chmielnej zbierał fundusze na odbudowę Zamku Królewskiego w Warszawie.

Fogg 01

Mieczysław Fogg wraz z zespołem tancerek na statku MS Batory. Public domain

W ciągu swojej długiej kariery Mieczysław Fogg wystąpił w 16 tys. koncertów w 25 krajach Europy oraz w Brazylii, Izraelu, na Cejlonie, Tasmanii, w Nowej Zelandii, Australii i wiele razy w USA oraz w Kanadzie. W swoim repertuarze miał ponad 2 tys. utworów. Po raz ostatni zaśpiewał publicznie w 1986 r. w kinie «Elektronik» w Warszawie. Artysta zmarł 3 września 1990 r. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.

Fogg 02

Gwiazda Mieczysława Fogga w Alei Gwiazd Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu. Autor foto: Adaś17, CC BY-SA 4.0

Dla słuchaczy przedwojennych i powojennych Mieczysław Fogg stał się symbolem pięknej polskiej piosenki. Dla Polskiego Radia nagrał swoje wspomnienia. Pamiętnik artysty wydany w 1971 r. nosił tytuł «Od palanta do belcanta». Książkę Fogg zakończył tak: «Oświadczam państwu, że byłem młody, jestem młody i tak długo będę młody, jak długo państwo będziecie sobie życzyć…»

Jedna z zabawnych anegdot o polskim artyście opowiadała, że kiedy polscy archeolodzy odkopali starożytną mumię w Egipcie, ta zapytała ich: «Czy Mieczysław Fogg jeszcze śpiewa?». Inna, opowiadana przez Krzysztofa Krawczyka mówiła zaś o tym, że gdyby Fogg nie przestał śpiewać, żyłby do dziś.

Od 2004 r. pod patronatem Ministra Kultury i rodziny Foggów odbywają się Ogólnopolskie Festiwale Piosenki Retro im. Mieczysława Fogga w Warszawie i w Krakowie. Artysta wciąż żyje, a młodzi twórcy przygotowują swoje projekty w nowych aranżacjach z piosenkami wielkiego pieśniarza.

Fogg 03

Fogg 04

Fogg 05

Płyty Mieczysława Fogga. Public domain

Wiesław PISARSKI,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ABC KULTURY POLSKIEJ: DANUTA STENKA – AKTORKA, KTÓRA LUBI NIEUSTANNE WYZWANIA

ABC KULTURY POLSKIEJ: JERZY GROTOWSKI – WIELKI WIZJONER, MAG I REFORMATOR TEATRU

ABC KULTURY POLSKIEJ: KORTEZ – HIPNOTYZUJĄCY GŁOS NA SCENIE

ABC KULTURY POLSKIEJ: KRZYSZTOF KRAWCZYK – KRÓL POLSKIEJ ESTRADY

ABC KULTURY POLSKIEJ: ADAM ZAGAJEWSKI – PIEWCA OKALECZONEGO ŚWIATA

ABC KULTURY POLSKIEJ: STANISŁAW BARAŃCZAK – WYBITNY CHIRURG SŁOWA

ABC KULTURY POLSKIEJ: JULIUSZ MACHULSKI – CUDOWNE DZIECKO POLSKIEGO KINA

ABC KULTURY POLSKIEJ: «DŻEM» – KULTOWY POLSKI ZESPÓŁ ROCKOWY