Artykuły
  • Register

Chyba najbardziej burzliwe, również w szkolnictwie, były pierwsze lata władzy radzieckiej na Wołyniu. W okresie od września 1939 r. do wybuchu wojny radziecko-niemieckiej w czerwcu 1941 r. w szkole w Kopaczówce zmieniło się trzech kierowników.

Na jesieni 1939 r. Tadeusz Koziół, który stał na czele placówki oświatowej od 1936 r., został oskarżony o prowadzenie działalności kontrrewolucyjnej i aresztowany. W październiku 1939 r. szkołą w Kopaczówce zaczął kierować Dmytro Kazwan – członek OUN, а później jeden z dowódców UPA na Rówieńszczyźnie. To stanowisko zajmował niedługo, ponieważ już w czerwcu 1940 r. również został zatrzymany. W lipcu 1940 r. dyrektorem został Piotr Kluger s. Bronisława, który do tej pory był nauczycielem w Słobodarce w gminie Rożyszcze. I właśnie o nim będzie dalej mowa.

Kopacziwka Kluger 1

Lista nauczycieli szkoły w Kopaczówce w roku szkolnym 1940/1941. Państwowe Archiwum Obwodu Wołyńskiego

Piotr Kluger urodził się 18 stycznia 1911 r. we wsi Dzwola leżącej w gminie Biłgoraj w guberni lubelskiej (obecnie powiat janowski w województwie lubelskim). Miał tylko jednego brata – Stanisława. Jego ojciec Bronisław pracował w Dzwoli jako młynarz. Po I wojnie światowej rodzina przeniosła się do sąsiedniej wsi Konstantów, gdzie ojciec pracował jako stolarz. Właśnie w Konstantowie Piotr poszedł do miejscowej szkoły czteroklasowej. Uczył się bardzo dobrze і chciał po ukończeniu wiejskiej szkoły kształcić się dalej. O tym okresie wspominał w swoim życiorysie przechowywanym obecnie w aktach osobowych w zasobie Państwowego Archiwum Obwodu Wołyńskiego: «O nauce w gimnazjum nawet pomarzyć nie mogłem. Przecież wiązało się to z wydatkiem 50–70 złotych miesięcznej opłaty za naukę, а ojciec miesięcznie zarabiał mniej. A jednak nadal prosiłem ojca o możliwość mojego dalszego kształcenia». Warto zaznaczyć, że ten życiorys sporządził w języku ukraińskim.

Kopacziwka Kluger 2

Kopacziwka Kluger 3

Strona dziennika lekcyjnego klasy piątej w roku szkolnym 1940/1941. Państwowe Archiwum Obwodu Wołyńskiego

Rodzice postanowili w końcu, że Piotr pójdzie od prywatnego gimnazjum w Janowie i zamieszka u wujka, który pracował w tym mieście. Uczył się tam co prawda tylko przez trzy lata, ponieważ w domu zabrakło pieniędzy na dalsze opłaty. Po powrocie Piotr pomagał ojcu w pracy. Za namową miejscowego księdza kontynuował naukę w pewnej lubelskiej placówce oświatowej, w której miał możliwość uczyć się bezpłatnie. W życiorysie Piotr Kluger nie podał nazwy uczelni, wspomniał o niej tylko jako o «gimnazjum świętych ludzi» i dodał, że po jego ukończeniu miał zostać księdzem: «Poszedłem do tego «gimnazjum świętych ludzi». Co się działo wówczas z moim życiem, tego w życiorysie nie mogę opowiedzieć. Księża doszli do wniosku, że nic ze mnie nie będzie».

W Lublinie Piotr Kluger uczył się przez cztery lata, а następnie wrócił do Janowa, do miejscowego gimnazjum. Tam ukończył 8. klasę і znowu udał się do Lublina, tym razem na wydział matematyczno-przyrodniczy Państwowego Dwuletniego Pedagogium – właśnie taka nazwa została podana w życiorysie. Prawdopodobnie chodzi tu o Państwowe Pedagogium im. Ewarysta Estkowskiego w Lublinie. W 1934 r. otrzymał świadectwo ukończenia tej uczelni uzyskując tytuł «nauczyciela nauk fizyko-matematyczno-przyrodniczych klas starszych». W tymże roku objął stanowisko nauczyciela w Kiwercach w województwie wołyńskim.

W 1935 r. Piotr Kluger został przeniesiony do szkoły we wsi Nieświcz. Tam również przepracował tylko rok i już w 1936 r. został dyrektorem szkoły w Słobodarce leżącej w gminie Rożyszcze. W tej wsi wraz z nim zamieszkiwali też rodzice. W miejscowej szkole pracował do lipca 1940 r.

18 lipca 1940 r. Piotr Kluger został mianowany dyrektorem Niepełnośredniej Polskiej Szkoły w Kopaczówce. Tu uczył arytmetyki i śpiewu. Pracowała tam również jego żona Halina Kluger c. Teodora, która uczyła języka polskiego i ukraińskiego. Wraz z rozpoczęciem okupacji niemieckiej Piotr Kluger został zwolniony ze stanowiska dyrektora szkoły. Wiadomo, że w 1942 r. pracował jako magazynier w Rożyszczu. Jego dalsze losy nie są nam znane.

Serhij JANISZEWSKI,
Kopaczówka

CZYTAJ TAKŻE:

SZKOLNICTWO W KOPACZÓWCE: OD POCZĄTKU ХХ WIEKU DO DNI DZISIEJSZYCH

LOSY NAUCZYCIELI Z KOPACZÓWKI: TADEUSZ KOZIOŁ

LOSY NAUCZYCIELI Z KOPACZÓWKI: JÓZEFA KWAŚNIEWSKA

LOSY NAUCZYCIELI Z KOPACZÓWKI: WACŁAW ARBESBAUER

LOSY NAUCZYCIELI Z KOPACZÓWKI: JADWIGA MICHAŁOWSKA

LOSY NAUCZYCIELI Z KOPACZÓWKI: JERZY KMITA

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

 

 Kursy walut

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

 

cz

 

 

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1