Artykuły
  • Register

Wychowankowie i pedagodzy Lubieszowskiego Kolegium Pijarów


Nasze dziedzictwo – to są osiągnięcia tych, którzy niegdyś mieszkali, tworzyli u nas na Wołyniu. «MW» nadal opowiada swoim czytelnikom o wychowankach i pedagogach Lubieszowskiego Kolegium Pijarów. Najbardziej znany z nich był Tadeusz Kościuszko, chociaż polskie źródła wymieniają jeszcze cały szereg nazwisk tych, z których słynęła polska historia, kultura, nauka, sztuka, pedagogika. A pracowali ci ludzie w murach budynku, gdzie teraz usytuowana jest drukarnia, redakcja gazety rejonowej, niektóre inne zakłady publiczne. Wychowankowie Lubieszowskiego Kolegium Pijarów oczywiście pochodzili z rodzin szlacheckich i przyczynili się do wzbogacenia powszechnego skarbca wiedzy, cywilizacji. Szkołę założył Zakon Pijarów. To zgromadzenie zakonne, które powstało w 1607 roku, miało na celu wychowanie młodzieży w duchu wysokich, głównych idei epoki.

Pijarzy to uroczyście ślubowali. Nie byli całkiem odizolowani od ruchów politycznych, ówczesnych wydarzeń i nastrojów. Zakonnicy popierali rozwój sztuki teatralnej. W połowie XVIII wieku na scenach teatralnych szkół Pijarów wystawiano sztuki Moliera, Corneille’a, Voltaire’a. Ujawniał się w tym wpływ francuskiego oświecenia, jego słynnych przedstawicieli na życie narodu polskiego, litewskiego, ukraińskiego, białoruskiego.

W warunkach panowania scholastyki, dogmatyki, przeważającej łaciny główni działacze walczyli o powszechne stosowanie we wszystkich dziedzinach społecznych języka polskiego, a w szkołach – postępowej pedagogiki z poszerzoną liczbą przedmiotów szkolnych. W takich właśnie warunkach w 1693 roku zostało założone Kolegium w Lubieszowie. Najpierw w drewnianym, a później w murowanym  budynku  znajdowały się laboratoria, gabinety fizyki, chemii, bogata biblioteka itp. – wszystko mające sprzyjać poznaniu bagażu ówczesnej wiedzy. Nic więc w tym dziwnego, że lubieszowscy wychowankowie zasłynęli na terenach Polski, Litwy, Białorusi jako ludzie wybitni, podobnie jak ich nauczyciele. Dlatego jest to bardzo ważne, aby o nich dowiedziano się nie tylko w Lubieszowie.

Wychowankiem Pijarów był również Jerzy Ciapiński (1718–1768), który nosił imię zakonne Bernard. Był to poeta, znawca i tłumacz z języka łacińskiego i literatury łacińskiej. Już fakt, że z nim utrzymywał żywe stosunki geniusz narodu rosyjskiego Michaił Łomonosow, mówi wiele. Pierwszy akademik konsultował się z Jerzym Ciapińskim w sprawach związanych z antykiem.

Zaczynał Ciapiński, podobnie jak inni wychowankowie Pijarów, od tego, że zdobył tę podstawową wiedzę w Lubieszowie. Posiadał talent przekonującego oratora: nie przypadkowo Ciapiński był przewodnikiem Kościoła Katedralnego w Wilnie. Jego talent krasomówczy  był połączony ze sztuką pisania ciętych epigramatów, pisał też ody i panegiryki. Wszystko w języku łacińskim, co odpowiadało stylowi ówczesnej epoki. Jednak autor nie zajmował się publikacją swoich prac. Często pozostawały one anonimowe, wiele z nich nie przetrwało do późniejszych czasów. Ciekawe  jest to, że Ciapiński napisał i wydał w 1762 roku podręcznik do dydaktyki, to znaczy teorii edukacji i nauki, uzasadniającej treść, metody i formy organizacyjne studiów.

Jak widzimy, w samym Lubieszowie wiadomości o jednym z tych, którzy ponad 250 lat temu chodzili jego uliczkami, na razie dużo nie odnaleziono. Ale niech te materiały wzbudzają pragnienie etnografów Wołynia do dalszych badań, aby życie Jerzego Ciapińskiego zostało wypełnione nową treścią i nową informacją o nim.

Walerian TYNCZUK

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

 

 Kursy walut

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

 

cz

 

 

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1