Artykuły
  • Register

bf09db5c004cc72c07bea1b7b93d829b,14,1

W tym roku mija 55 rocznica odwilży październikowej, znamiennej załamaniem się terroru politycznego i liberalizacją systemu politycznego w Polsce.

Od 1953, roku śmierci Juzefa Stalina, do 1956 w Polsce zaczynał się okres tak zwanej „odwilży”. W 1954 zlikwidowano Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, skorygowano plan gospodarczy i wstrzymano przymusową kolektywizację rolnictwa. W życiu społeczno-politycznym również zaczęły powoli zachodzić zmiany, powstawały kluby dyskusyjne gromadzące głównie inteligencję i studentów, zaczęła się „przekłuwać” wolność słowa.

Polskie społeczeństwo domagało się uwolnienia więźniów politycznych, rehabilitacji fałszywie oskarżonych i skazanych, zaprzestania dyskryminacji Armii Krajowej, jawności życia politycznego, zmian w zarządzaniu gospodarką.

W 1956 roku, po krytyce systemu stalinowskiego na XX Zjeździe Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego w Moskwie i po śmierci Bolesława Bieruta (przywódcy PZPR), w Polsce nastąpiło przesilenie polityczne.  Dokonano rehabilitacji skazanych i zwolniono z więzień na podstawie amnestii ok. 35 tys. osób.

Wladyslaw_Gomulka_na_trybunie

Władza polityczna zaczęła tracić zaufanie społeczne. Wbrew zapowiedziom nie nastąpiła poprawa  warunków bytowych ludzi pracy. 28 czerwca 1956 doszło w Poznaniu do wystąpień robotniczych, które zostały bezwzględnie i krwawo stłumione. Podczas pacyfikacji ze strony robotników zostało 57 zabitych i zmarłych w wyniku odniesionych ran.

Kolejne miesiące przyniosły zaostrzenie sytuacji, stan napięcia i atmosferę sprzeciwu wobec polityki władz. Władze partyjne gorączkowo szukały wyjścia z pogarszającej się sytuacji. Mimo gróźb ZSRR, na VIII plenum Komitetu Centralnego PZPR w październiku 1956 na stanowisko I sekretarza partii wybrano cieszącego się poparciem społecznym Władysława Gomułkę. 24 października na Placu Defilad odbył się liczny wiec, podczas którego Gomułka potępił stalinizm i zapowiedział reformy i demokratyzację ustroju. Marszałek Konstanty Rokossowski oraz wielu innych oficerów radzieckich, służących w Siłach Zbrojnych PRL wyjechali z Polski. W dniach 16-18 listopada odbyły się w Moskwie rozmowy polsko-radzieckie. Na czele polskiej delegacji stał W. Gomułka.

W wyniku przeprowadzonych rozmów podjęto decyzję o repatriacji 30 tysięcy Polaków z ZSRR, umorzono zadłużenie Polski i ustalono nowe zasady stacjonowania wojsk radzieckich w Polsce. Uwolniono internowanego kardynała Stefana Wyszyńskiego, zezwolono również na tworzenie w przedsiębiorstwach rad robotniczych.  Zaczął sie rozpad większości wiejskich spółdzielni produkcyjnych.

Niestety, rozpoczęta w Polsce destalinizacja i odwilż trwały bardzo krótko. Gomułce nie wystarczyło odwagi i wyobraźni, aby wprowadzić zapowiedziane reformy. Pierwszym sygnałem zmiany kursu politycznego było rozwiązanie w roku 1957 tygodnika "Po prostu". Na IX Plenum KC PZPR zwolennicy dalszej demokratyzacji i przemian zostali oficjalnie potępieni jako „rewizjoniści”. Nastąpił

okres narastającej stagnacji, trwający aż do grudnia 1970 r.

 

Opracował Walenty WAKOLUK
FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

 

 Kursy walut

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

 

cz

 

 

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1