Artykuły
  • Register

Wspominają o nim teologowie i historycy, ale nic o nim nie wiadomo krytykom literackim, a jednak Eliasz (po wstąpieniu do zakonu – Joachim) Morochowski był wybitnym pisarzem, który mieszkał i tworzył na Wołyniu.

Biskup, który stanął u kolebki Kościoła unickiego na Wołyniu, urodził się we Lwowie 435 lat temu (1576) w rodzinie szlachcica Stefana herbu Korczak i lwowskiej mieszczanki.

Ze źródeł archiwalnych dowiadujemy się, że w 1595 roku wyruszył do Rzymu, być może w składzie wołyńskiej delegacji na czele z Cyrylem Terleckim i Hipacym Pociejem, którzy mieli na celu przedstawić w Watykanie prośbę ukraińskich hierarchów o pojednanie Kościoła Wschodniego i Zachodniego. Tam, na zlecenie kardynała Santo Severino, został przyjęty do Kolegium Greckiego jako pierwszy, który pochodził z ziem polskich. Od 1599 do 1603 roku studiował w Kolegium razem z Józefem Ruckim, ucząc się filozofii i teologii. Przez siedem lat studiów wyróżniał się szczególną gorliwością i nieprzeciętną mądrością. Otóż po ukończeniu Kolegium uzyskał pozytywne rekomendacje od swoich mentorów i wraz ze swoim kolegą ze studiów, Ruckim, wyruszył do ziemi ojczystej, aby tam wykorzystywać zdobytą wiedzę na rzecz współobywateli.

W Krakowie wykształceni młodzieńcy zostali przedstawieni polskiemu królu Zygmuntowi III i spotkali biskupa włodzimierskiego Hipacego Pocieja. Pociej ocenił Morochowskiego jako «wybornego teologa i filozofa» proponując mu stanowisko sekretarza i komisarza. W tym miejscu rozpoczęła się wołyńska droga Eliasza Morochowskiego.

Jego wybitne zdolności w zakresie prawa i retoryki ujawniły się podczas prowadzenia procesu sądowego, toczącego się pomiędzy archimandrytą wileńskim klasztoru pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej, Samuelem Sieńczyłłą, a namiestnikiem Hipacego Pocieja Welaminem Ruckim.

Hipacy Pociej w znacznym stopniu przyłożył się do tego, aby Morochowski został wyświęcony na biskupa, tak więc być może właśnie z tego powodu na początku 1609 roku został wybrany na sekretarza królewskiego.

Około 1611–12 roku Eliasz Morochowski otrzymał święcenia kapłańskie, a po śmierci metropolity, 23 sierpnia 1613 roku został nominowany na  administratora biskupstwa włodzimierskiego jako pełnomocny następca Hipacego Pocieja. Morochowski złożył śluby zakonne i otrzymał nowe imię –Joachim, a 3 lipca 1614 roku został konsekrowany na biskupa.

Szlachta prawosławna, widząc wielkie niebezpieczeństwo w nowym biskupie, który gorliwie dbał o poszerzenie unii na Wołyniu, domagała się jego rezygnacji w polskim Sejmie, jednak ich wysiłki były bezskuteczne.

Rzeczywiście biskup Morochowski działał bardzo czynnie. W styczniu 1624 roku uczestniczył w zjeździe biskupów unickich, w 1626 roku – w synodzie kobryńskim, był organizatorem zbiórki funduszy na nowe seminarium. W czerwcu 1629 roku właśnie jego kandydatura była proponowana dla wstępnych rokowań z prawosławnymi na planowanym wspólnym synodzie Kościołów Prawosławnego i Katolickiego, do którego w końcu nie doszło. Morochowski odrestaurował katedrę we Włodzimierzu Wołyńskim i Brześciu, wybudował kilka świątyń, dbał o rozwój szkolnictwa na Wołyniu.

Do wybitnych prac polemicznych Morochowskiego pisanych w języku polskim zalicza się: «Discurs o początku rozerwania Cerkwie Greckiej od Kościoła Rzymskiego i kto był tego przyczyną», «Paregoria albo utulenie uszczypliwego Lamentu mniemanej Cerkwie Świętej Wschodniej» w odpowiedzi na «Trenos» Melecjusza Smotryckiego, «Relacja o zamordowaniu okrutnym … Jozafata archiepiskopa połockiego» i tłumaczenie z języka greckiego na polski utworu «Życie Św. Ignacego, patriarchy carogrodzkiego». Styl pisarza wyróżniał się historyzmem, teologicznym rozeznaniem i bogatym słownictwem.

Biskup Eliasz Joachim Morochowski zmarł 19 marca 1631 roku i został pochowany w katedrze włodzimierskiej. Włodzimierz Wołyński czeka na swoich pielgrzymów. Dzisiaj, kiedy nasze społeczeństwo jest ideologicznie niezaangażowane, imię naszego słynnego rodaka, wybitnego pisarza polemisty, kapłana i działacza społecznego powinno być przywrócone od zapomnienia w celu jego upamiętnienia i przekazania potomkom.

Switłana SUCHARIEWA
FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

VolynMedia

 

cz

 

tittle

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1